Met “De straalvogel” raakte Jef Nys, de gisteren overleden geestelijke vader van Jommeke, mijn natuurlijkwetenschappelijk hart. Ik wou en zou natuurwetenschapper worden – hetgeen niet gebeurde – en Jommeke inspireerde mij met de uitvinding van zijn op waterkracht werkend vliegtuig. Een aap deed dienst als bron om de waterdruk op te bouwen en Jommeke recycleerde het water dat hij verbruikte zodat hij een onuitputtelijke krachtbron had, tenminste als de aap wou meewerken. Aangezien ik geen aap voorhanden had en in de strip had gelezen dat hij toch niet zo betrouwbaar was, zou ik deze vervangen door een waterrad, aangedreven door het zelfde water. Zonder het met zoveel woorden te zeggen, had ik een perpetuum mobile gemaakt. Dagenlang tekende ik gelijkaardige tuigen op basis van Jommekes ontwerp. Mijn omgeving probeerde mij tot de realiteit terug te brengen door te zeggen dat er zoiets was als de eerste wet van de thermodynamica die stelt dat energie niet uit het niets kan ontstaan en dat er geen energie kan verloren gaan. Maar het duurde toch even vooraleer ik de vertaling van die wet had gevonden in de luchtweerstand van de straalvogel, in de wrijving van alle aandrijfwielen en riemen die Nys had getekend. De klare lijn van Jommeke kende geen wrijving.

Maar toch, Jommeke stimuleerde me, inspireerde me. Ik geloofde hem. Hij steunde me in mijn interesse voor natuurwetenschappen en mechaniekjes.
Andere getuigenissen over Jommeke, die daags na het overlijden van zijn Jef Nys, al onze kranten sieren, onderstrepen de positieve kracht van het eenvoudige Jommekesverhaal.

Ik dacht er niet eerder aan, maar Jommeke doet me nu denken aan mijn grote voorbeeld Toon Hermans, die met dezelfde kinderlijke naïviteit het publiek kon boeien en inspireren. Hij bleef tot op de laatste dag zeggen dat er niets belangrijker was dan praten over de liefde. En ook bij Jommeke vind ik die positieve houding terug.

Jommeke, Nys en Hermans mogen dan wel slechts een stukje van de werkelijkheid in het voetlicht brengen, het is dat stukje dat ons steeds opnieuw aandrijft en verder brengt. Misschien hebben ze dan toch het perpetuum mobile ontdekt.

De marathonvergadering was op zijn einde aan het lopen. Gedurende meerdere uren hadden de advocaten van de directie gebakkeleid met de vertegenwoordigers van de vakbonden. Het resultaat was een tien bladzijden tellende lijst van zeer concrete afspraken. Afspraken die de zekerheid zouden geven waar de werknemers al zolang op wachtten. De directeur had al die tijd in stilte zitten luisteren. Hij was er niet gelukkiger bij geworden. Het probleem lag niet direct bij de rechten en plichten die men klinisch had opgelijst en ook niet bij de cynische opmerking van zijn eigen advocaat toen die suggereerde om de ontslagpremie toch wat lager te zetten en in ruil een doosje prozac als afscheidsgeschenk te geven.

De directeur nam het woord: “Dames en Heren, de sluiting is onvermijdelijk, dat weten we en deze afspraken hier bieden de gevraagde zekerheid. Het is echter mijn bedoeling in schoonheid te eindigen. Het is belangrijk om te weten wat de afspraken zijn, maar het is zoveel mooier om te geloven in wat je niet kunt afspreken. Kunnen we het daar nu ook eens over hebben?”
Waarna het stil werd en het gezelschap voor het eerst reflecteerde in plaats van na te denken.