Ik hoop dat u in 2007 gerust gelaten wordt. Dat is mijn wens voor u in het nieuwe jaar. Dat men eindelijk inziet dat het centraal aansturen van onze arbeid niet werkt. De top-down benadering om een bedrijf te leiden is fout. Centraal gezag brengt ons nergens.

Bent u tevreden van de ondersteuning van uw bedrijfsprocessen door uw aangekochte of zelfgemaakte computersystemen? Mocht u ja antwoorden, dan verfijn ik mijn vraag: Kan u zeggen of u even tevreden bent van de ondersteuning van uw computer in uw werk als van de balpen die u gebruikt om occasioneel nog eens ambachtelijk te schrijven? Neen. Onze balpennen liggen nog steeds een blad voor op een tekstverwerker. Als ik mijn vraag echter herhaal voor Google, Wikipedia of Internet in het algemeen, dan zal menig gebruiker aarzelen om te zeggen dat deze systemen minder waardevol zijn dan een gemiddelde bic.

Google scoort heel goed. Uw bedrijfssoftware scoort redelijk tot slecht. Waarom is dit? Omdat we in bedrijven nog steeds denken dat de “Top” meer weet dan de “Bottom”. De programmeur programmeert wat de haan boven hem zegt. En die doet dan weer wat de haan boven hem heeft beslist. En wat de haan daarboven deed, weet niemand. De haan zelf ook niet.
Google werkt anders, Wikipedia werkt anders, het internet werkt anders. Er is geen Top. Google vertelt u dat “proggrameur” “programmeur” moet zijn, zonder dat er iemand de spellingsregels heeft gecodeerd. En zonder dat iemand gevraagd heeft om een spellchecker te bouwen. Aan de hand van het aantal links dat het ene dan wel het andere woord genereert, stelt Google u voor om “proggrameur” misschien te vervangen door “programmeur”.
Google doet wat de natuur doet. We zijn er onderhand achter dat de natuur niet bedacht werd door een superarchitect die elk levend organisme eerst heeft uitgetekend, daarna hun interactie heeft gedefinieerd om ze daarna uit klei en ribben te boetseren. Darwin heeft ons nu bijna 200 jaar geleden geleerd dat onze wonderlijke, complexe en toch harmonieuze natuur een gevolg van toeval, selectie en tijd, veel tijd is. Resultaat: u bent in staat om op dit eigenste ogenblik zwarte lijntjes te zien op wit papier, ze te ontcijferen en in uw hoofd de boodschap te horen die ik hier achter mijn bureau heb geschreven tijdens de kerstvakantie. Geef toe, niet slecht voor een zelfontstaan computerprogramma waar niemand naar gevraagd had. Decentrale systemen, die zelforganiserend zijn en mekaar via selectie beïnvloeden.

Mijn vraag voor 2007 is dan ook of het mogelijk is om Management à la Google in te voeren? Durven we onze bedrijfsstrategie te laten afhangen van toeval, natuurlijke selectie (die onze klanten, leveranciers en medewerkers maken), en tijd? Of vinden we dat we toch moeten ingrijpen omdat toeval niet bestaat in een professioneel bedrijf, onze klanten niet weten wat ze willen, onze leveranciers ons niet begrijpen, onze medewerkers niet voldoende intelligent zijn om het allemaal te snappen en vooral omdat tijd geen optie is.

Ik hoop dus dat men u gerust laat zodat u zelf kunt selecteren wat u doet en met wie u het doet. Wat niet nodig was, zal dan wel uitsterven. Misschien is dit zelfs de ultieme kostoptimalisatie…

Jens

Aanbevolen lectuur voor 2007:
The Origin of Species, Charles Darwin
The Individualised Corporation, Sumantra Ghoshal & Christopher Bartlett
Maverick, Ricardo Semler